![]()
Hưng Yên nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng, nơi có lịch sử khai thác lãnh thổ sớm nhất ở nước ta. Trong quá trình phát triển, con người đã khai thác tự nhiên phục vụ cho nhu cầu của mình, từ đó đã làm thay đổi môi trường tự nhiên. Vậy hiện trạng môi trường tự nhiên ở Hưng Yên như thế nào? Làm thế nào để bảo vệ được môi trường tự nhiên?
![]()
I. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN Ở HƯNG YÊN

đất phù sa
1 Môi trường đất
Đất đai ở Hưng Yên chủ yếu là đất phù sa do sông bồi đắp, đã được canh tác lâu đời. Nhìn chung, đất canh tác của tỉnh chưa có biểu hiện suy thoái và ô nhiễm. Chất lượng môi trường đất tại các điểm dân cư, các khu công nghiệp, các bãi chôn lấp phế thải chưa có dấu hiệu ô nhiễm kim loại nặng. Tuy nhiên, ở một số nơi, môi trường đất đã bị ô nhiễm do hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Ở một số địa phương trên địa bàn Hưng Yên, tại các khu vực làng nghề tái chế chì, tái chế nhựa,...
môi trường đất bị ô nhiễm bởi kim loại nặng. Tại làng nghề tái chế chì thôn Đông Mai (xã Chỉ Đạo, huyện Văn Lâm) trước đây, mức độ ô nhiễm chì trong đất ở vượt ngưỡng cho phép. Bằng các giải pháp tích cực của các cấp chính quyền, ô nhiễm môi trường đất có có xu hướng giảm qua các năm.
Ở một số nơi, đất canh tác bị ô nhiễm do sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng phân hoá học liên tục với số lượng lớn cũng làm đất bị axit hoá. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định đã và đang gây ô nhiễm đất nông nghiệp.
Ngoài ra, một số diện tích đất ở gần các khu dân cư, các cơ sở sản xuất công nghiệp còn bị ô nhiễm bởi rác thải, nước thải sinh hoạt, chất thải của các nhà máy sản xuất công nghiệp.
EM CÓ BIẾT?
Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống kinh tế, xã hội, sự tồn tại và phát triển của con người.
Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi tính chất vật lí, hoá học, sinh học của thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kĩ thuật môi trường, tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, sinh vật và tự nhiên.

ô nhiễm rác thải sinh hoạt
1. Kể tên các loại đất ở Hưng Yên.
2. Trình bày một số biểu hiện ô nhiễm môi trường đất ở Hưng Yên.
3. Nêu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất.
2 Môi trường nước
Hưng Yên có nguồn nước mặt khá dồi dào với hệ thống sông ngòi, kênh mương phong phú trên địa bàn tỉnh như: sông Hồng, sông Luộc, sông Điện Biên, sông Từ Hồ - Sài Thị, sông Cửu An, công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải,... cùng nhiều hồ, ao, đầm.
Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh của nền kinh tế làm tăng nhu cầu sử dụng nước. Việc có thêm nhiều công trình thủy điện được xây dựng trên thượng nguồn như: thủy điện Hòa Bình, thủy điện Sơn La,... khiến nguồn nước lưu thông xuống hạ du, trong đó có Hưng Yên, giảm mạnh và không ổn định. Nguồn nước mặt không ổn định không chỉ có tác động tiêu cực đối với các hoạt động sản xuất dùng nguồn nước mặt trực tiếp như nông nghiệp, mà còn là tác nhân làm tăng nguy cơ và mức độ ô nhiễm nguồn nước mặt.

Một con kênh thủy lợi ở huyện Kim Động
Theo kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên và Môi trường Hưng Yên, nước sông trên địa bàn tỉnh đã bị ô nhiễm hữu cơ, nhiễm dầu mỡ, nhiều nơi không đạt tiêu chuẩn cho tưới tiêu. Các vị trí ô nhiễm nặng xuất hiện nhiều tại các sông, kênh trên địa bàn tỉnh như: sông Bắc Hưng Hải, sông Như Quỳnh, sông Bún, sông Điện Biên cho thấy việc phát triển kinh tế - xã hội không tránh khỏi làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Rác thải từng gây ô nhiễm nguồn nước sông

Cá chết do nước bị ô nhiễm
Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường Hưng Yên, các nguồn thải gây ô nhiễm môi trường nước gồm:
- Nguồn thải từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ: Loại hình sản xuất chủ yếu là cơ khí - điện tử - hàng gia dụng, chế biến và dịch vụ. Trong đó, có 96% số cơ sở đã có hệ thống xử lí nước thải và biện pháp quản lí nguồn thải. Tuy nhiên, còn khoảng 4% số cơ sở chưa có hệ thống xử lí nước thải.
- Nguồn thải từ làng nghề: Có 66 làng nghề (27 làng nghề chế biến, 21 làng nghề thủ công mỹ nghệ, 13 làng nghề sản xuất vật liệu xây dựng và 5 làng nghề dệt may). Cơ bản, các làng nghề đều chưa có hệ thống xử lí nước thải và các biện pháp quản lí nguồn thải.
- Nguồn thải từ khu dân cư: Tất cả các xã đều chưa có hệ thống xử lí nước thải và các biện pháp quản lí nguồn thải.
- Nguồn thải từ chăn nuôi: Các khu chăn nuôi trong tỉnh Hưng Yên nằm rải rác trong các khu dân cư trên địa bàn toàn tỉnh. Hưng Yên có 70 khu chăn nuôi phát sinh nguồn thải gây ô nhiễm nước sông và tất cả các các khu chăn nuôi đều chưa có hệ thống xử lí nước thải và các biện pháp quản lí nguồn thải.
Ngoài ra, Hưng Yên còn tiếp nhận nguồn nước bị ô nhiễm từ sông Cầu Bây qua cống Xuân Thuỵ (Hà Nội) đổ vào đầu nguồn hệ thống sông Bắc Hưng Hải với khối lượng lớn.
1. Kể tên một số sông lớn ở Hưng Yên.
2. Trình bày một số biểu hiện ô nhiễm môi trường nước ở Hưng Yên.
3. Nêu một số nguồn gây ô nhiễm môi trường nước ở Hưng Yên.
3 Môi trường không khí

Ô nhiễm không khí do đốt rác thải
Chất lượng không khí ở Hưng Yên nói chung còn khá tốt ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, vấn đề bụi trong không khí đang trở thành cấp bách ở đô thị và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Việc gia tăng các phương tiện giao thông cũng đang gây ô nhiễm không khí ở các đô thị. Tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh, môi trường không khí đang bị ô nhiễm nhẹ bởi tiếng ồn và bụi.
Không khí còn bị ô nhiễm do đốt rác thải sinh hoạt, đốt rơm rạ sau mùa gặt. Tại một số địa phương, sau khi xe chở rác từ thôn xóm đưa về bãi tập kết, những loại rác nhựa, rác có thể đốt được gom riêng và đốt để giảm diện tích bãi chứa. Việc đốt rác gây mùi khó chịu và ô nhiễm không khí cho dân cư khu vực xung quanh.
Như vậy, nguồn gây ô nhiễm không khí ở Hưng Yên khá đa dạng: từ một số cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp với công nghệ sản xuất lạc hậu; từ hoạt động giao thông; từ rác thải sinh hoạt chưa được xử lí triệt để,…
Dựa vào thông tin bài học, em hãy:
1. Trình bày một số biểu hiện của ô nhiễm không khí ở Hưng Yên.
2. Nêu một số nguồn gây ô nhiễm không khí ở Hưng Yên.